Kafkasya Forumu

Sonuç

Kafkasya anlamında ulus-devlet, modernizm, diaspora, küreselleşme gibi bir çok kavramın tartışmaya açılması Kafkasyalı kimliğinin daha iyi anlaşılabilmesi açısından önemli gözükmektedir. Çeşitli tarihsel ve kültürel süreçlerin teorik bilgiler ışığında gözden geçirilmesi bu anlamda Kafkasya Dersleri'nin içeriğini oluşturmuş katılımcıların da katkılarıyla teorik bilgiler günümüz pratikleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Kafkasya Dersleri aynı zamanda İstanbul Bilgi Üniversitesi ve Kafkasya Forumu işbirliğiyle gerçekleştirilen bir sertifika programıdır. 83 kişi dersleri takip etmiş ve 37 kişi sertifika almaya hak kazanmıştır.

Ders Programı

Mart 2005:

Konu: Çerkes Diasporası.
Ayhan Kaya
İstanbul Bilgi Üniversitesi,
İktisadi ve İdari bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi
Kimlikler yalnızca bireylerin seçimleri doğrultusunda oluşmazlar. Kimliklerin oluşumunda “öteki” belirleyici unsurlardan biridir. Birey ve öteki arasındaki ilişkinin niteliği kimlikleri radikalleştirebilir ya da uzlaşımcı kılabilir. Bu anlamda, özellikle azınlıkların kimliklerinin oluşumunda çoğunluğun üstünde yükseldiği politik bakış açıları çok önemlidir. Azınlığın “kendine has kültürel birikimi” çoğunluğun bakış açısı çerçevesinde ya yaşanır ya yanlış adlandırılır ya da bastırılmaya çalışılır.

Konu: Atölye Çalışması- Türkiye'de özellikle politik düzlemde gerçekleşen kimlik kazanımları ve bu kimliklerin ifade ediliş biçimleri.
Yrd. Doç. Dr. Meltem Narter
İstanbul Üniversitesi
Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü
Sosyal Psikoloji Anabilim Dalı
Türkiye Cumhuriyeti’nin ürettiği kimlikler ve bu kimliklerin etnik kimliklerle bağlantısı incelenmiştir.

Konu: Atölye Çalışması-"Eleştirel Okuma Atölyesi: Modern Türk edebiyatında Çerkes kimliğini okumak.
Öğr. Gör. Dr.  Erol Köroğlu
Sabancı Üniversitesi
Diller Okulu
Rusyanın Çerkes toplumuna bakışı. Tarihsel olarak Çerkes toplumunun anlaşılması ve Çerkes kimliğinin edebiyattaki yeri incelenmiştir.

Konu: Çerkeslerin kökeni.
Hulusi Üstün
Kafkasya’daki halkların tarihsel kökenleri, Kafkas dillerinin etimolojik olarak incelenmesi sonucunda, diller arasındaki benzerlikler ve farklılıklar, başka dillerle olan etkileşimleri incelenmiştir.

Konu: 1900’lerle 1940’lar arasındaki nüfus politikaları ve azınlık nüfusu hakkındaki devlet görüşü.
Doç. Dr. Aykut Kansu
İstanbul Bilgi Üniversitesi
Fen-Edebiyat Fakültesi
Tarih Bölümü
Modernleşme kavramının kendi iddialarını ne ölçüde gerçekleştirebildiğini anlamak önemlidir. Modernleşme ilerleme yönünde bir proje gibi algılanarak yaşama geçirilebileceği gibi, savunmacı ve tepkici modernleşme süreçleri de işlerlik kazanabilir. Bu tip modellerde farklı kültürel birikimler, tehdit unsuru gibi görülmeye başlar. Geleneksel yaşam tarzlarının yok edilmesi yönünde, modernleşme adına önlemler alınabilir. Bu önlemlerin tartışılması gerekir.

Nisan 2005:

Konu: Diaspora: Diaspora kavramı üzerine teorik tartışmaların oluşturulması ve bunun Kafkasya gerçeğine uygulanması.
Doç. Dr. Alexandre Toumarkine
Galatasaray Üniversitesi
Siyaset Bilimi Bölümü
Diaspora kavramı, çeşitli akademisyenler tarafından incelenerek tanımlanmaya çalışılmıştır. Anavatanlarından farklı topraklarda yaşayan ve anavatana dönme isteğini idealleştiren topluluklar, bu anlamda diaspora kapsamı içine girmektedir. Ancak bir diaspora oluşturabilmek bundan fazlasına işaret etmektedir. Çünkü diaspora aynı zamanda ortak bellek konusunda belirli bilgi birikimine sahip ve bunu entelektüel anlamda geliştiren insanlardan oluşan bir topluktur. Maddi birikimin sağlanması da, diasporanın özelliklerindendir.

Konu: Rusya ve Sovyet tarihinde Kuzey Kafkasya'daki etnik kimliklerin hukuki altyapısı ve göçlerin nedenleri.
Çarlık Rusya’sı döneminde Kafkasların idari konumu, SSCB tarihinde Kuzey Kafkasya'daki idari bölünmelere ilişkin haritanın çizilmesi, SSCB tarihinde Kuzey Kafkas halklarının idari statüleri ve göçler/yerleşim politikaları, SSCB'nin dağılması sürecinde Kuzey Kafkasya’nın statüsü ve göç olgusu, Rusya'da federal konsept bağlamında Kuzey Kafkasya’nın özgünlüğü, Putin dönemi: İdari ve sosyolojik perspektifler
Doç. Dr. Erhan Büyükakıncı
Galatasaray Üniversitesi
Uluslar arası İlişkiler Bölümü

Konu: Kafkasya’nın günümüzdeki jeopolitik ve jeostratejik önemi.
Hakan Gürel 
Kafkasya’nın günümüzdeki jeopolitik ve jeostratejik önemini ve küresel ve bölgesel güçlerin Kafkasya politikalarını anlayabilmek için tarihsel olaylarda yansımasını bulan temel jeopolitik kuramlarında Avrasya ve özelde Kafkasya’nın yerini ele almak yararlı olabilir. Klasik ve çağdaş jeopolitik kuram, terminoloji ve kavramlarına ve bu alanda yapıtlar sunan Mackinder, Mahan, Brzezinski, Dugin, Fukuyama, Davutoğlu ve Huntington gibi kuramcılara ilişkin genel bir karşılaştırmalı sunum, bu amaca yönelik bir başlangıç sağlayacaktır.

Mayıs 2005:

Konu: Ulus-Devletlerin oluşum süreçleri
Prof. Dr. Murat Belge
İstanbul Bilgi Üniversitesi
Edebiyat Fakültesi
Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü

Ulus-devletleşme, batıdan başlayarak bütün dünyayı etkisi altına alan oldukça güçlü bir projedir. Ancak ulus-devletleşme süreçleri birçok sorunu içermektedir. Bu sorunlar incelendiğinde, ulus-devletleri demokratik yapılar olarak tanımlamak oldukça güçleşmektedir.  Bu güçlüğün tartışmaya açılması günümüz ekonomik ve siyasi oluşumlarını anlamak açısından gereklidir.

Konu: Türk Milliyetçiliği'nin Gelişimi ve Milliyetçilik Teorileri
Doç. Dr. Umut Özkırımlı
İstanbul Bilgi Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Uluslarası İlişkiler Bölümü

Bu ders karşılıklı etkileşim içinde yapılmış, bu bağlamda katılımcılar Çerkes kimliğinin pratik yönlerini vurgularken Doç. Dr. Umut Özkırımlı katılımcıların aktardıklarını ‘milliyetçilik’ kuramlarıyla ilişkilendirmiştir

Konu: Hayali Cemaatin Sahiciliği ve Çeçenistan
Bir Tahayyülün nesnesi olarak ulus, Ulusu tanımlayanlar ya da Tanrı’sı olmayan peygamberler, Tahayyülden vaade; ulus-devletler, Tahayyül edilenin sahiciliği: Bir hayali tanımlamak neye yarar?
Özcan Özen